Yatırım Terimleri

Yazılarımızda karşılaştığınız terimlerin kısa açıklamaları. Alfabetik sırayla.

A

Anapara: Faize veya getiriye tabi olmadan yatırılan asıl para.
Arbitraj: İki farklı piyasada farklı fiyatlanan aynı varlıktan risksiz kazanç sağlama işlemi.
ATM (At The Money): Bir opsiyonun kullanım fiyatı, dayanak varlığın piyasa fiyatına eşitken.

B

Beta: Bir varlığın piyasa geneline göre volatilitesini ölçen katsayı. Beta 1 = piyasayla aynı hareket.
Bileşik getiri: Faizin hem anapara hem önceki dönemin faizi üzerinden hesaplanması.
Boğa piyasası: Uzun vadeli yükseliş eğilimi.
Borsa yatırım fonu (ETF): Borsada işlem gören ve bir endeksi izleyen fon.

Ç, D

Çeşitlendirme: Yatırımın farklı varlık sınıflarına dağıtılması.
Devlet iç borçlanma senedi (DİBS): Hazine tarafından yurt içinde borçlanmak için ihraç edilen menkul kıymet.
Döviz sepeti: Belirli para birimlerinin ağırlıklı ortalaması.

E, F

Endeks: Belirli piyasa dilimini ölçen matematiksel ortalama (BIST 100, S&P 500).
Enflasyon endeksli: Getirisi enflasyon oranına bağlı finansal araç.
Faiz koridoru: Merkez Bankası'nın uyguladığı faiz alt ve üst sınırları.
Fon: Havuzlanmış paranın profesyonelce yönetildiği yatırım aracı.

G, H

Getiri: Bir yatırımın belirli dönemdeki kazancı veya kaybı.
Hazine bonosu: 1 yıla kadar vadeli devlet borçlanma aracı.
Hisse senedi: Şirket sermayesini temsil eden ortaklık payı.

K, L

Kapitalizasyon (piyasa değeri): Bir şirketin toplam hisse değeri.
Kar payı (temettü): Şirketin karından ortaklara dağıttığı pay.
Kupon: Tahvilin belirli dönemlerde ödediği faiz.
Likidite: Bir varlığın hızla nakde dönüştürülebilme özelliği.

M, N

Marj alım: Yatırımcının kendi parasının yanında borçla da alım yapması.
Mevduat: Bankada belirli vadeyle tutulan ve faiz kazanan hesap.
Nominal getiri: Enflasyon düzeltmesiz kağıt üzerinde getiri.

P, R

P/E oranı: Hisse fiyatının kar başına orana bölünmesiyle bulunan değerleme göstergesi.
Portföy: Yatırımcının sahip olduğu tüm varlıkların toplamı.
Reel getiri: Enflasyon çıkarıldıktan sonra kalan gerçek getiri.
Repo: Kısa vadeli teminatlı borçlanma işlemi.

S, T

Sepet fon: Belirli tema veya endekse dayalı, çok sayıda menkul kıymet içeren fon.
Sharpe oranı: Risk başına düşen fazladan getiri.
Stopaj: Yatırım gelirinden kaynağında kesilen vergi.
Tahvil: Belirli vadeli borçlanma aracı, sabit veya değişken faizli.
Takas günü: Menkul kıymet işleminin fiili gerçekleşme tarihi (T+2 gibi).

V, Y

Vadesiz mevduat: İstenildiği zaman çekilebilen düşük faizli hesap.
Volatilite: Fiyat dalgalanmalarının büyüklüğü.
Yeniden dengeleme: Portföy dağılımının hedef oranlara döndürülmesi.