Yeniden dengeleme: Yılda kaç kez, nasıl?
Portföy dağılımını başlangıçta ideal oranlarla kursanız bile, farklı varlıkların farklı hızlarda hareket etmesi zamanla dağılımı ideal oranlardan uzaklaştırır. Yeniden dengeleme; portföyü hedef oranlara geri getirme işlemidir. Bu yazı iki popüler yeniden dengeleme yönteminin karşılaştırmasıdır.
Yöntem 1: Takvim tabanlı yeniden dengeleme
En yaygın yaklaşım; yılda 1-2 kez sabit tarihlerde (örneğin Ocak ve Temmuz başlarında) portföyün gözden geçirilmesi ve hedef dağılıma çekilmesi. Avantajı; disiplin kolay uygulanır ve piyasa duygusundan bağımsızdır. Dezavantajı; büyük hareketlerin arasındaki dönemde portföy uzun süre hedeften uzak kalabilir.
Yöntem 2: Sapma tabanlı yeniden dengeleme
Bu yaklaşımda takvim yerine belirli bir sapma yüzdesi tetikleyicidir. Örneğin hisse ağırlığı hedeften %5'ten fazla saparsa (hedefin %60 iken portföyde %65 olduğunda) yeniden dengeleme yapılır. Avantajı; büyük hareketlere daha hızlı tepki verir. Dezavantajı; sık takip gerektirir ve düşük volatilite dönemlerinde çok fazla işlem yaptırabilir.
Karma yaklaşım
Bireysel yatırımcı için pratik bir çözüm; iki yöntemi birleştirmek: yılda 2 kez takvimli check-in + %10'un üzerinde sapma olduğunda ara müdahale. Bu, disiplini korurken büyük hareketlere de tepki verme imkânı verir.
Yeniden dengelerken vergiyi hesaba katın
Yeniden dengeleme çoğu zaman kazançlı varlıktan satış anlamına gelir; bu da stopaj veya gelir vergisi doğurur. Vergi maliyetini en aza indirmenin iki yolu:
- Yeni katkıları hedeften uzaklaşmış tarafın tersi yönde yatırmak (yani zayıf tarafı düzenli katkılarla güçlendirmek).
- Yıl sonunda zarardaki pozisyonlardan çıkarak "vergi kaybı hasadı" yapmak.
Küçük bakiye için not
Portföy büyüklüğü 50 bin TL altındaysa yeniden dengeleme için satış-alım maliyetleri karlılığı düşürebilir. Bu bakiyede yeni katkıları sapmış tarafı düzeltmek için kullanmak, satıştan daha ekonomiktir.