Haftalık yayın · Sayı 47
Türkiye piyasasında bireysel yatırımcı için sade rehberlik.
Enflasyon, faiz ve döviz üçgeninde portföyün ne yaptığını anlamak. Prime Hint editör kadrosu her hafta piyasa özeti, uzun okumalar ve strateji notları yayımlar.
Rehber
Yeni başlayanlar için sözlük: 40 temel terim
Ege Turgut · 12 dk okuma · 3 Ağustos 2026
Piyasa haberlerini takip etmeye çalışırken çoğu terim bir başka terime referans verir. Bu yazıda 40 temel kavramı gruplayarak, sade Türkçe karşılıklar ve örneklerle açıklıyoruz.
Getiri ve risk: Nominal getiri kağıt üzerindeki artıştır; reel getiri enflasyon çıkarıldıktan sonra kalan gerçek satın alma gücü artışıdır. Volatilite; fiyat dalgalanmasının büyüklüğüdür. Sharpe oranı; risk başına düşen fazladan getiriyi gösterir.
Portföy dağılımı: Varlık sınıfı; hisse, tahvil, emtia, döviz gibi ana kategoriler. Çeşitlendirme; riskin farklı varlıklar arasında dağıtılması. Korelasyon; iki varlığın birlikte hareket etme eğilimi. Yeniden dengeleme; hedef oranlardan sapan portföyün geri getirilmesi.
Piyasa terimleri: Boğa piyasası uzun süreli yükseliş eğilimi; ayı piyasası uzun süreli düşüş eğilimidir. Likidite bir varlığın nakde dönüştürülebilme kolaylığıdır. Endeks belirli bir piyasa dilimini ölçen matematiksel ortalamadır (örn. BIST 100).
📈 Piyasa Analizi
Uzun okuma · 11 dk
Faiz-enflasyon dinamiği: Merkez bankası kararı portföyünüzü nasıl etkiler?
Damla Ersoy · 30 Temmuz 2026
Ekonomi haberlerini takip eden her yatırımcı Merkez Bankası'nın faiz kararlarına dikkat eder. Ama karar açıklandıktan sonra portföyün nasıl tepki vereceğini anlamak, sadece faiz oranını takip etmekten daha karmaşık bir okuma gerektirir. Bu yazı; bu okumanın temel çerçevesini üç senaryo üzerinden ele alır.
Senaryo 1: Faiz artırımı, enflasyon düşüşü. Merkez Bankası enflasyonu düşürmek için faizi artırdığında ve piyasa buna güvendiğinde: TL cinsi mevduat ve para piyasası fonlarına yönelim artar. Yeni ihraç edilen tahvillerin faizi yükselir; mevcut düşük faizli tahvillerin fiyatı düşer. Hisse tarafında, yüksek borç yükü taşıyan şirketler zorluk yaşar; sağlam nakit akışına sahip şirketler görece dayanır.
Senaryo 2: Faiz sabit, enflasyon direniyor. Faiz koridoru korunuyor ama enflasyon beklendiği kadar düşmüyorsa, piyasa merkez bankasının politikaya güvenini sorgulamaya başlar. Bu ortamda mevduat faizinin reel getirisi negatife düşebilir; yatırımcılar "reel değer koruma" arayışına yönelir.
Senaryo 3: Faiz indirimi, ekonomik canlanma bekleniyor. Enflasyon düşerken merkez bankası faizi indiriyorsa ve piyasa ekonomik toparlanma bekliyorsa: hisse tarafında canlanma başlar. Faize duyarlı sektörler (bankacılık, gayrimenkul, inşaat) öne çıkar. Tahvil fiyatları yükselir (getiri düşer). Mevduat cazibesi azalır.
Piyasa "sözü" ile "veri" farkı. Merkez Bankası kararlarında iki eş zamanlı sinyal vardır: (a) alınan somut karar (faiz oranı), (b) toplantı özetinin dili (ileriye dönük yönlendirme). İkincisi çoğu zaman ilkinden daha fazla bilgi taşır.
Piyasa · 5 dk
Haftalık makro özet: TCMB, PPI ve döviz sepeti
Damla Ersoy · 4 Ağustos 2026
Bu haftanın piyasa gündemi üç ana veri etrafında şekillendi: TCMB açıklamaları, üretici fiyat endeksi (PPI) ve döviz sepetinin haftalık hareketi.
TCMB kararı. Merkez Bankası'nın son toplantı özetinde iki not öne çıkıyor. Birincisi, faiz koridorunun mevcut durumda korunması yönündeki eğilim. İkincisi, iletişimin "veri odaklı" olarak nitelendirilmesi.
PPI. Üretici fiyat endeksi tüketici tarafına henüz tam yansımayan maliyet baskılarını gösteren erken bir sinyaldir. Bu haftanın açıklaması, aylık artışın önceki üç ayın ortalamasının altında kaldığını gösteriyor.
Döviz sepeti. Sepet hareketi hafta genelinde dar bantta kaldı. Bu, portföyünde döviz cinsi enstrüman bulunduranlar için nispeten sakin bir hafta anlamına geliyor. Ancak bant genişliğinin daralması genellikle sonrasında daha belirgin bir hareketin habercisidir.
💼 Portföy Stratejisi
Portföy · 8 dk
Tahvil mi mevduat mı: 12 aylık simülasyon
Ege Turgut · 28 Temmuz 2026
Aynı miktar parayı iki farklı sabit getirili araca yatırırken karşılaştırma yapmak için sadece faiz oranına bakmak yetersizdir. Bu simülasyon; 100.000 TL'lik bir yatırımın 12 ay boyunca üç farklı senaryoda ne yaptığını gösterir.
Yatırım araçları:
- Mevduat A: 12 ay vadeli, yıllık %52 brüt (stopaj sonrası %41.6 net).
- Tahvil B: 12 ay vadeli devlet iç borçlanma senedi, yıllık %55 brüt.
- Para piyasası fonu: Gecelik repo endeksine yakın, tahmini yıllık %48 net.
Senaryo 1: Faiz sabit kalır. Mevduat A: 141.600 TL. Tahvil B: yaklaşık 143.500 TL. Para piyasası fonu: 148.000 TL. Sıra: para piyasası > tahvil > mevduat.
Senaryo 2: Yıl ortasında faiz indirimi. Mevduat A'nın vadesi sabit; ilk oran korunur. Tahvil B ikincil piyasada fiyat artışı yaşar. Para piyasası fonu getirisi düşer. Sıra: mevduat ≈ tahvil > para piyasası.
Senaryo 3: Yıl ortasında faiz artışı. Mevduat A vadesinde kısıtlıdır. Tahvil B ikincil piyasada fiyat kaybı yaşar. Para piyasası fonu faiz artışını hızlı yansıtır. Sıra: para piyasası > tahvil ≈ mevduat.
Portföy · 7 dk
Yeniden dengeleme: Yılda kaç kez, nasıl?
Bora Kılıç · 26 Temmuz 2026
Portföy dağılımını başlangıçta ideal oranlarla kursanız bile, farklı varlıkların farklı hızlarda hareket etmesi zamanla dağılımı ideal oranlardan uzaklaştırır. Yeniden dengeleme; portföyü hedef oranlara geri getirme işlemidir.
Yöntem 1: Takvim tabanlı. Yılda 1-2 kez sabit tarihlerde portföyün gözden geçirilmesi. Avantajı: disiplin kolay uygulanır. Dezavantajı: büyük hareketlerin arasındaki dönemde portföy uzun süre hedeften uzak kalabilir.
Yöntem 2: Sapma tabanlı. Belirli bir sapma yüzdesi tetikleyicidir (örneğin hedeften %5'ten fazla sapma). Avantajı: büyük hareketlere daha hızlı tepki. Dezavantajı: sık takip gerektirir.
Karma yaklaşım. Yılda 2 kez takvimli check-in + %10'un üzerinde sapma olduğunda ara müdahale.
Vergi optimizasyonu. Yeniden dengeleme çoğu zaman kazançlı varlıktan satış anlamına gelir; bu vergi doğurur. En aza indirmek için: yeni katkıları hedeften uzaklaşmış tarafın tersi yönde yatırmak.
Portföy · 6 dk
Çeşitlendirme mi, yoğunlaşma mı: küçük bakiye stratejisi
Bora Kılıç · 1 Ağustos 2026
Aylık düzenli 2000 TL yatırım gücüyle karşılaşan yatırımcı için sık sorulan soru: bu parayla çeşitlendirme mi denemeli, yoksa tek bir strateji üzerine yoğunlaşmalı mı?
Küçük bakiyede çeşitlendirmenin sınırı. Klasik teori "riski dağıtın" der. Ama küçük bakiyede beş farklı fona 400'er TL yatırmak, her fon için asgari tutar veya minimum lot şartlarına takılabilir.
Pratik yaklaşım: iki paket. Küçük bakiye için işe yaradığını gördüğümüz format: iki paket. Birincisi geniş kapsamlı bir endeks fonu (%60), ikincisi kısa vadeli mevduat/likidite (%40).
📚 Yatırım Terimleri (35 kavram)
A – E
Anapara: Faize/getiriye tabi olmadan yatırılan asıl para.
Arbitraj: İki farklı piyasada farklı fiyatlanan aynı varlıktan risksiz kazanç.
Beta: Bir varlığın piyasa geneline göre volatilite katsayısı.
Bileşik getiri: Faizin hem anapara hem önceki faiz üzerinden hesaplanması.
Boğa piyasası: Uzun vadeli yükseliş eğilimi.
Borsa yatırım fonu (ETF): Borsada işlem gören ve endeksi izleyen fon.
Çeşitlendirme: Yatırımın farklı varlık sınıflarına dağıtılması.
DİBS: Hazine tarafından ihraç edilen menkul kıymet.
Endeks: Belirli piyasa dilimini ölçen matematiksel ortalama.
Enflasyon endeksli: Getirisi enflasyon oranına bağlı finansal araç.
F – R
Faiz koridoru: Merkez Bankası faiz alt/üst sınırları.
Fon: Havuzlanmış paranın profesyonelce yönetildiği araç.
Getiri: Yatırımın belirli dönemdeki kazancı/kaybı.
Hazine bonosu: 1 yıla kadar vadeli devlet borçlanma aracı.
Kapitalizasyon: Şirketin toplam hisse değeri (piyasa değeri).
Kar payı (temettü): Şirket karından ortaklara dağıtılan pay.
Kupon: Tahvilin belirli dönemlerde ödediği faiz.
Likidite: Bir varlığın nakde dönüştürülebilme kolaylığı.
Marj alım: Kendi parasının yanında borçla da alım.
Nominal getiri: Enflasyon düzeltmesiz kağıt üzerinde getiri.
P – T
P/E oranı: Fiyat / kar başına değerleme göstergesi.
Portföy: Sahip olunan tüm varlıkların toplamı.
Reel getiri: Enflasyon çıkarıldıktan sonra kalan gerçek getiri.
Repo: Kısa vadeli teminatlı borçlanma işlemi.
Sepet fon: Tema/endekse dayalı, çok menkul içeren fon.
Sharpe oranı: Risk başına düşen fazladan getiri.
Stopaj: Yatırım gelirinden kaynağında kesilen vergi.
Tahvil: Sabit veya değişken faizli borçlanma aracı.
Takas günü: Menkul kıymet işleminin fiili gerçekleşme tarihi.
V – Y
Vadeli mevduat: Belirli süre bloke edilen, faiz alınan mevduat.
Vadesiz mevduat: İstenildiği zaman çekilebilen düşük faizli hesap.
Volatilite: Fiyat dalgalanmalarının büyüklüğü.
Yeniden dengeleme: Portföy dağılımının hedef oranlara döndürülmesi.
Yatırım fonu: Günde tek fiyattan alınıp satılan havuzlanmış yatırım.
Yönetim ücreti: Fon yönetim şirketinin yıllık aldığı komisyon.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Prime Hint nasıl bir yayındır?
Türkiye'deki bireysel yatırımcıya yönelik bağımsız haftalık bir yayındır. Belirli bir aracı kurum, fon veya finansal ürün için pazarlama yapmayız; yalnızca eğitici ve rehberlik amaçlı içerik yayımlarız.
Gelir modeliniz nedir?
Bültenimizin belirli bölümleri ücretlidir; ayrıca kurumsal işbirlikleri ve etkinlik gelirleri vardır. Yazılarımızda hiçbir zaman ücretli tanıtım yer almaz.
Yazarlarınız kendi yatırımlarında ne kullanır?
Ekibimiz, portföylerinin genel dağılım oranlarını yılda iki kez paylaşır. Belirli hisseler veya anlık işlemler paylaşılmaz.
Bültende hangi konular yer alır?
Piyasa özetleri (haftalık), portföy stratejileri (aylık), uzun form rehberler (haftalık), terim açıklamaları ve okuyucu soruları. Somut hisse tavsiyesi, teknik analiz veya kısa vadeli işlem sinyali yer almaz.
Yeni başlıyorum, nereden okumaya başlamalıyım?
Sıralı okuma önerimiz: Rehber → Portföy Stratejisi → Terimler (arada terim kontrolü için) → Piyasa Analizi (haftalık takip).
Piyasa analizleriniz ne kadar öngörü içerir?
Analizlerimizde "şu olacak" tarzı öngörülerden kaçınıyoruz. Bunun yerine "veri şu diyor, piyasa böyle tepki verdi, önümüzde bakılacak veri nedir" tarzı yorumlar yayımlıyoruz.
Sitede reklam yok mu?
Hayır. Prime Hint sayfalarında hiçbir üçüncü taraf reklamı yer almaz. Bu bir tercihtir; okuma deneyimini bozmamak ve içerik bağımsızlığını korumak için.
Bültenden ne zaman istediğim gibi ayrılabilirim?
Her bültenin altında "aboneliği bitir" bağlantısı bulunur. Tek tıkla ayrılırsınız; e-posta adresiniz de bir hafta içinde sistemden silinir.
Danışma Kadrosu
Prime Hint editör kadrosu üç yazardan oluşur. Her yazımızın altında imza vardır; anonim veya isimsiz yazı yayımlamıyoruz. Reklam veya sponsorluk gelirimiz yok, gelirimiz yalnızca abonelik ve yayın işbirliklerinden gelir.
ET
Ege Turgut
Baş editör
Boğaziçi Üniversitesi Ekonomi mezunu. On yıl portföy analistliği deneyimi, ardından bağımsız yazarlığa geçiş. Prime Hint'in kurucu editörü.
BK
Bora Kılıç
Portföy yazarı
İTÜ İşletme Mühendisliği. Fon değerlendirme ve dağıtım şirketlerinde analist olarak çalıştı; kendisi de düzenli yatırım günlüğü tutar.
DE
Damla Ersoy
Makro editörü
Ankara Üniversitesi Uluslararası İlişkiler. Merkez bankası iletişimi ve makro veri analizi üzerine akademik yazıları var.
Piyasayı öngörmek değil, kendi kararlarınızın sonucunu anlaşılır tutmak. Prime Hint'in yaptığı iş bu.
Haftalık özete abone olun
Her Pazartesi sabahı bir kısa özet; hafta boyunca öne çıkan verilerin ve yazıların birleşimi.
Bu form yalnızca abonelik için kullanılır. İstediğiniz zaman ayrılabilirsiniz.
🔒 Gizlilik Politikası
Son güncelleme: 5 Ağustos 2026
Prime Hint (primehint.live) ziyaretçilerinden asgari düzeyde bilgi toplar. Bu politika hangi bilgilerin, neden ve nasıl işlendiğini açıklar.
Toplanan veriler
- E-bülten abonelik formuyla verdiğiniz e-posta adresi.
- İletişim formu üzerinden ilettiğiniz ad, e-posta ve mesaj metni.
- Sunucu düzeyinde otomatik toplanan teknik veriler (IP, tarayıcı, sayfa geçmişi).
Amaç
Toplanan veriler yalnızca hizmetin sunulması (bültenin gönderilmesi, mesaja yanıt verilmesi) ve site kullanımının anonim analizi için kullanılır. Üçüncü taraflarla ticari amaçla paylaşılmaz.
Saklama süresi
Abonelik bilgileri, abonelikten çıkana kadar saklanır. İletişim mesajları, işlemin bitmesinden itibaren 12 ay sonra silinir. Teknik loglar 6 ay süreyle tutulur.
Haklarınız (KVKK)
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında verilerinize erişim, düzeltme ve silinme talep etme haklarınız vardır. İletişim formu bu talepler için de kullanılabilir.
Değişiklikler
Politikamız zaman zaman güncellenebilir. Büyük değişikliklerde bülten aboneleri e-posta ile bilgilendirilir.
📜 Kullanım Şartları
Son güncelleme: 5 Ağustos 2026
İçeriğin niteliği
Prime Hint'te yayımlanan tüm içerikler eğitici ve bilgilendirici amaçlıdır. Yazılar kişisel finans ve yatırım temelleri üzerine görüşler ve genel rehberlik sunar; kişiye özel yatırım tavsiyesi, hukuki veya vergi danışmanlığı içermez.
Sorumluluk sınırı
Yatırım kararlarınızın sonuçlarından siz sorumlusunuz. Prime Hint yazarları ve yayın kuruluşu, bu içeriklere dayanılarak alınan kararların doğrudan veya dolaylı sonuçlarından sorumlu tutulamaz.
Fikrî mülkiyet
Yazı, görsel ve tasarım öğeleri Prime Hint'e aittir. Yazının kaynağı ve yazarı gösterilmek şartıyla kısa alıntılara izin verilir; bütün yazının kopyalanması izin gerektirir.
Yorum kuralları
Site üzerinden ulaşan mesajlarda hakaret, saldırgan dil veya spam kabul edilmez. Bu tür içerik yayımlanmaz.
Değişiklikler
Bu şartlar önceden bildirilmeksizin güncellenebilir; büyük değişikliklerde bülten aboneleri bilgilendirilir.
🍪 Çerez Politikası
Son güncelleme: 5 Ağustos 2026
Çerez nedir?
Çerezler, ziyaret ettiğiniz web sitesinin tarayıcınıza yerleştirdiği küçük veri dosyalarıdır. Sitenin tercihlerinizi hatırlamasını ve kullanım verilerini anlamasını sağlar.
Kullandığımız çerezler
- Fonksiyon çerezleri: Çerez uyarısını kabul ettiğinizin işareti gibi ayarları saklar. Sizi tanımlamaz.
- Ölçüm çerezleri: Sayfa görüntüleme, okuma süresi ve trafik kaynağı gibi anonim istatistikler toplar.
Üçüncü taraf çerezler
Site üzerinde reklam veya sosyal medya izleme çerezi kullanılmaz. Yalnızca yukarıda listelenen kendi çerezlerimiz aktiftir.
Kontrol
Tarayıcı ayarlarınızdan çerezleri her zaman engelleyebilir veya silebilirsiniz. Bu durumda bazı özellikler beklenildiği gibi çalışmayabilir.
✅ Kullanım Koşulları
Prime Hint bir yayın kuruluşudur ve okuyucuyla ilişkisini birkaç temel ilke etrafında kurar:
Yayın ilkelerimiz
- Her yazı imzalıdır; anonim yazı yayımlamıyoruz.
- Kaynak gösterebileceğimiz her rakama kaynağını ekliyoruz.
- Ürün, aracı veya işbirliği ilişkisi olan yazılarda ilişki türü açıkça belirtilir.
- Yorum ve topluluk alanında saygılı, konu odaklı bir üslup bekleriz.
Okuyucu sorumluluğu
Prime Hint yazıları genel finans eğitimi sunar. Yatırım kararlarınızı yalnızca bu yazılara dayanarak vermeyin; sizin durumunuza özel tavsiye için lisanslı bir danışmana başvurun.
İletişim
Bu koşullarla veya yayınla ilgili sorularınız için sayfa üzerindeki iletişim formunu kullanabilirsiniz.